HomeKILAVUZKripto Para Nedir? Nasıl Çalışır?

Kripto Para Nedir? Nasıl Çalışır?

-

Kripto para, şifreleme ile güvence altına alınan ve blok zinciri teknolojisi üzerinde işleyen bir dijital para türüdür.

Hepiniz “Bitcoin” terimiyle karşılaşmışsınızdır. Bitcoin, internet üzerinden işlem yapılan dijital paradır. Bitcoin, 2008’de çıkan ilk kripto para oldu ve hâlâ popülerliğini, etkinliğini korumakta. O zamandan beri, Bitcoin ve Ethereum’un yanı sıra diğer kripto paralar, merkezi kâğıt paraya dijital alternatifler olarak doğdu.

Kripto Para Ne Kadar Popüler?

Kripto verilerine göre, 2022’de kripto ortalama sahiplik oranının yüzde 3,9 olması bekleniyordu, bu da dünya çapında 300 milyondan fazla insanın kripto para kullandığı anlamına gelmekte.

18.000’den fazla işletme, mal karşılığı veya hizmetleri için ödeme olarak kripto parayı kabul etmeyi seçti.

Kripto Para ile Geleneksel Para Arasındaki Fark Nedir?

Kripto para fikrini ve nasıl çalıştığına dair net bir resme sahip olmak için öncelikle üç terimi kavramak gerekir: blok zinciri, merkeziyetsizlik ve kriptografi.

Blok zinciri:

Blok zinciri, yetki sahibi taraflar arasında erişimin dağıldığı dijital bir defterdir. Bu defter, para, gayrimenkul ve hatta fikri mülkiyet dahil olmak üzere çeşitli varlıkları içeren işlemleri takip eder. Kullanıcılar erişimi paylaşır ve her türlü bilgi iletişimi açık, anlık ve “değiştirilemez”dir. Blok zincirindeki hiçbir şey geri döndürülebilir değildir, yani yönetici tarafından bile geri alınamaz. 

Merkeziyetsizlik:

Kullandığımız geleneksel para, düzenleme için merkezi bir otoriteye bağlıdır. Kripto para birimleri söz konusu olduğunda merkeziyetsizlik, hiçbir otoritenin belirli bir kripto para biriminin büyümesini ve düşüşünü denetlemekten sorumlu olmayacağı anlamına gelir. Bunun geleneksel paraya göre birçok avantajı vardır.

Temel notlar aşağıda belirtilmiştir:

  1. Bir blok zincirin en önemli özelliği güvenliktir.
  2. Para birimi sahiplerinin tek bir devlet kurumuna “güvenmesi” gerekmez, çünkü ağdaki herkes değiştirilemeyecek aynı bilgilere erişebilir.
  3. Sadece ağ kullanıcıları, dikkatle korunan verilere erişebilir. Paylaşılan sahiplik aynı zamanda tüm kullanıcıların verilerin doğruluğu konusunda hemfikir olması gerektiği anlamına gelir, bu da verinin yanlış yönetilmesi veya yanlış iletişim olasılığını azaltır. Bunu bir çeşit demokrasi olarak kabul edebilirsiniz.

Kriptografi:

Blok zincirini güvence altına almak için bir tekniktir. Bloklar, genellikle “hash” yani “karma” olarak adlandırılan kriptografik tekniklerle bağlanır ve bilgisayar korsanları için aşılmaz hâle getirir. Bu karmalar (hash), oluşturmaları kolay ancak dışarıdan birinin tahmin etmesi neredeyse imkânsız olduğu için güvenli parolalara benzer.

Kriptoların çalışma şekilleri, bu özelliği ile Dolar, Euro ve diğer eski para birimlerinin dijital kopyalarından ayrılır. Bitcoin yazılımı, dünyanın her yerinden ağa bağlı bilgisayarlarda, herkesin katılabileceği merkeziyetsiz bir ağda yürütülür ve barındırılır.

Geleneksel para birimleri, Dolar ve Euro gibi fiat para birimleri olarak bilinir. Kripto para birimleri, bir değişim aracı ve bir değer deposu olduğu kadar bir hesap veya mekanizma birimi olarak da çalışır. Böylece bir işlem sırasında başka bir öğeye bir değer atanır.

Tüm operasyonları yani maksimum arzı, ne kadar oluşturulacağı, üretimin ne kadar sürdüğü, üreticilere yönelik teşvik miktarı ve diğerleri kodla belirlenir.

Kripto Para Nasıl Çalışır?

Kriptonun nasıl çalıştığını anlatmak için, bu kripto paraya sahip kişilerin yaptığı tüm işlemlerini ve buna dair güncellemelerinin düzenli şekilde takip edilebilir olduğunu söylemek doğru olur.

Bu paralar, madencilik olarak bilinen bir süreç sonucunda oluşturulur. Coin yani kripto para, karmaşık matematik problemlerini çözmeye yarayan bilgisayar işlem gücü üzerinde çalışma sonucu kazanılır. Kullanıcılar ayrıca kriptoyu aracı kurumlardan satın alabilir, daha sonra saklayabilir ve şifreli cüzdanlar kullanarak satın alabilir veya satabilir.

Kripto paraya (kriptoya) sahipseniz, somut hiçbir şeye sahip değilsiniz. Sahip olduğunuz şey, üçüncü bir kişinin katılımı olmadan bir kişiden başka bir kişiye bir kayıt veya ölçü birimini aktarmanıza olanak tanıyan güvenilir bir anahtardır.

Hükümet ve merkezi düzenleyici kurumların kripto üzerinde hiçbir kontrolü yoktur. Kripto para bir kavram olarak bankacılık sisteminin dışında çalışır.

1. Madencilik

“Madencilik” süreci, (tamamen dijital olan) işleyen kripto paralar oluşturmaktır. Bu uzun bir prosedürdür. Bitcoin karşılığında madencilerin, özel olarak donatılmış bilgisayar sistemlerinde karmaşık matematiksel görevleri çözmeleri gerekir.

Fakat bir Bitcoin madenciliği sadece on dakika sürer. Madencilik yoluyla bir Bitcoin kazanmak ise yaklaşık 30 gün sürebilir. Her şey bilgisayarın hash (karma) gücüne bağlıdır.

2. Alış ve Satış

Kullanıcılar artık merkezi borsalardan, aracı kurumlardan ve kişilerden kripto para satın alabilir veya satabilir. Kripto para almanın veya satmanın en basit yolu borsalar veya Coinbase, Binance gibi web siteleridir.

3. Depolama

Bilgisayar korsanları, çevrimiçi cüzdanların popülerliği arttıkça ve bu cüzdanlar her zaman internete bağlı olduklarından dolayı onlarla daha fazla ilgilenmeye başladı. Kripto çoğunluğunu fiziksel biçimde ve yalnızca küçük bir kısmını çevrimiçi bir cüzdanda tutun. Ancak, genel ve özel anahtarlarınızın güvenliğini sağlamak için çok faktörlü kimlik doğrulamayı kullanmak akıllıca.

4. Yatırım/Ticaret

Bitcoin ve diğer kripto paralar, akıllı telefon kullanarak bile bir dijital cüzdandan diğerine zahmetsizce çalışır. Bunlara sahip olduğunuzda, ürün ve hizmetler için harcama, kâr için veya para karşılığı satma seçeneğine sahipsiniz.

Örneğin, Bitcoin kullanarak bir şey satın almak istiyorsanız, bunu yapmanın en hızlı yolu banka kartı kullanmaktır. Bu banka kartları, tıpkı bir ATM gibi nakit çekmenize de yardımcı olabilir. Banka hesapları veya eşler arası işlemler de kripto para birimini nakde çevirmeye yardımcı olabilir.

Kripto Paraya Yatırım Yapmaya Değer mi?

Kriptoyla uğraşmanın birçok faydası vardır, ancak aynı zamanda birkaç eksikliği de olabilir. İşte kripto paraların artıları ve eksileri.

Artılar

  • Gizlilik ve Güvenlik: Güvenli ve gizlidirler. Kripto paralar, kullanıcı anonimliğini garanti eden blok zinciri teknolojisi tarafından desteklenmektedir. Ayrıca kriptografi kullanarak yüksek derecede güvenlik sağlar.
  • Merkeziyetsizlik: Tüm sistem, mülkiyet paylaşımına dayanır; bu, verilere tüm üyeler tarafından yetkilendirme ile erişilebilir ve kurcalanmaya karşı dayanıklı olduğu anlamına gelir.
  • Enflasyon: Kripto para, enflasyon zamanlarında mükemmel bir yatırımdır. Kripto para bazen yatırımcılar tarafından sınırsız arza sahip altınla karşılaştırılır. Bunun nedenlerinden biri, Bitcoin madenciliği miktarında bir kısıtlama olmasıdır.

Eksiler

  • Dijital para biriminin içsel veya temel bir değeri yokmuş gibi görünmesi büyük bir engel olabilir. Bitcoin gibi kripto paraların değeri, arz-talep türünden bir denklemden kaynaklanmaktadır.
  • Ayrıca, internet tahminlerinin bu paraların değerinde nasıl önemli bir artış veya azalmaya yol açabileceğini anlamak kolaydır.
  • Bunun dışında kripto paraların birçok ülkede yasal olmaması büyük bir risk oluşturmaktadır.
  • Ölçeklenebilirlik önemli bir sorundur. Yaygın uygulamanın amacı, önemli sayıda insanın ödeme yapmak için kripto para birimini kullanmasını sağlamaktır. Bununla birlikte, çok sayıda kullanıcı bir kripto paranın blok zinciri ağına katıldığında, ölçeklenebilirlik endişeleri ortaya çıkar ve işlemler yalnızca gecikmekle kalmaz, aynı zamanda daha pahalı hale gelir. Ne yazık ki, işlemler daha yavaş ve daha pahalıysa, benimseme sınırlı olacak ve bireyler daha hızlı ve daha ucuz olan geleneksel ödeme ağları aracılığıyla ödeme yapmayı seçecekler.
  • Kripto paralar, elbette, risk oluşturdukları kadar çok fayda sağlar. Son derece değişken ve spekülatif yapıları nedeniyle şiddetli aşağı doğru sarmallara eğilimlidirler. Çeşitli nedenlerle, herhangi bir kripto para birimine yatırım yapmak riskli olabilir.

Kripto Para Nasıl Satın Alınır?

Herhangi bir kripto parayı nasıl güvenli bir şekilde satın alacağınızı merak ediyor olabilirsiniz. Tipik olarak, aşağıda belirtilen üç süreç vardır:

1. Bir platform seçme

İlk adım, doğru platformu seçmektir. Aracı kurum veya bir kripto para borsası kullanabilirsiniz.

Aracı kurumlar: Bunlar, kripto paraları (yalnızca popüler veya brokerler tarafından desteklenen) ve ayrıca hisse senetleri ve borsada işlem gören fonlar (ETF’ler) gibi diğer finansal varlıkları satın almanıza ve satmanıza izin veren çevrimiçi brokerlerdir. Bu platformlar tipik olarak ticaret giderlerini düşürür, ancak kripto para birimi işlevselliği daha azdır.

Kripto Borsaları: Tüccarlar, borsalardan kripto para, türev ve diğer kripto varlıkları alıp satabilir. Birçok kripto para borsası var, her biri kendi avantajlarını barındırmakta. Bu yüzden seçim yapması zor.

2. Ödeme yönteminizi seçin

Dünya çapında çok sayıda kripto para işlemi var. Halihazırda mevcut yöntemlerden biri de ABD doları gibi fiat para birimlerinde satın alınması. Öncelikle bölgenizdeki para birimini destekleyen bir şirket bulun. Kredi kartı ile ödeme yapmak, ücretlerden tasarruf etmenizi sağlayabilir

Yatırımcı olarak deneyiminiz varsa, mevcut kripto varlıklarınızın bir kısmını Ethereum veya Bitcoin gibi farklı bir kripto para ile takas etmeyi düşünebilirsiniz.

3. Hesabınıza para ekleyin

Bir platform seçtikten sonra, alım-satıma başlamak için hesabınıza para yatırmanız gerekir. Bu, platforma göre değişse de çoğu kripto borsası, kullanıcıların banka veya kredi kartlarını kullanarak ABD Doları, İngiliz Sterlini veya Euro gibi fiat para birimleriyle kripto satın almalarına izin verir.

Kredi kartıyla kripto para satın almak tehlikeli olabiliyor ve bazı borsalar bunları kabul etmeyi reddeder. Birkaç kredi kartı şirketi, kripto işlemlerini yasaklamış durumda. Bunun nedeni, kripto paraların son derece değişken olmasıdır. Ayrıca, belirli varlıkları satın almak için borca ​​girme veya yüksek kredi kartı işlem ücretleri ödeme riskine girmek mantıklı değildir.

4. Satın alma

Aracı kurumun veya borsanızın web sitesini veya mobil platformunu kullanabilirsiniz. Kripto para almak istiyorsanız, “satın al”a gidin, sipariş türünü seçin, satın almak istediğiniz coin sayısını (miktarı) girin ve siparişi onaylayın. “Satış” emirlerinde de aynı prosedür uygulanır.

Sonuç

Kripto, tartışmasız kalıcıdır. Bireyler ve işletmeler, işlemleri daha hızlı ve daha güvenli hale getirmek için bu tür ödemelere giderek daha fazla yöneliyor.

Dünya çapındaki kripto para çalışma piyasası istikrârlı bir şekilde gelişiyor ve yakın zamanda herhangi bir yavaşlama belirtisi göstermiyor. Sonuç olarak dijital para birimlerinin kaçınılmaz bir geleceği olacağını söylemek doğru olur.

Halihazırda milyonlarca insan ve binlerce işletme tarafından kullanılmaktadır. Yatırım getirisini üç katına çıkarmak istiyorsanız kripto ile de uğraşmak cazibeli olacaktır.

LATEST POSTS

Most Popular